Η άθληση σε κάθε μορφή της έχει θετικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη των παιδιών, όχι μόνο σωματικά αλλά και ψυχικά. Ειδικότερα μέσω της συμμετοχής σε ένα ομαδικό άθλημα, όπως το μπάσκετ, το βόλεϊ, το ποδόσφαιρο, το πόλο, τα παιδιά μαθαίνουν και εξασκούν δεξιότητες ζωής τις οποίες μπορούν να μεταφέρουν και σε άλλες εκφάνσεις της ζωής τους εκτός γηπέδου όπως, το σχολείο και το σπίτι.
Κάθε είδους αθλητική δραστηριότητα (σύμφωνα με τις δημοσιευμένες έρευνες των Ortega και συνεργατών το 2008, όπως και των Watts και συνεργατών το 2012):
•βοηθάει το παιδί να αισθάνεται καλύτερα,
•βελτιώνει τον έλεγχο του σώματος του
•αναπτύσσει τα αντανακλαστικά τους
•ενδυναμώνει τους μύες τους
•διατηρεί το σωματικό βάρος του παιδιού σε φυσιολογικά επίπεδα
•βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία
•μειώνει τις ορμόνες που προκαλούν άγχος και stress
•αυξάνουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού (αύξηση ορμονών ευφορίας όπως οι ενδορφίνες και οι μοναμίνες)
Τα ομαδικά αθλήματα μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην ποιότητα ζωής των παιδιών σε διάφορους τομείς όπως:
•Μαθαίνω να χάνω: Ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα στη ζωή του παιδιού αφόρα την αποδοχή και τη διαχείριση της ήττας. Η φύση του αθλητισμού είναι τέτοια που πάντα υπάρχει ένας νικητής και ένας χαμένος και η εμπειρία του να βρίσκεται κανείς είτε στη μία είτε στην άλλη θέση είναι αρκετά πολύτιμη. Αναπόφευκτα θα υπάρξουν πολλές περιπτώσεις όπου τα παιδιά θα γυρίσουν από έναν αγώνα ή ένα παιχνίδι ως ηττημένα, αλλά είναι σημαντικό για αυτά να καταλάβουν πως το να χάνεις δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεσαι. Μαθαίνοντας να ελέγχουν τα συναισθήματα τους μετά από την ήττα, τα παιδιά αναπτύσσουν την πνευματική ανθεκτικότητα που θα χρειαστούν στη ζωή τους καθώς μεγαλώνουν. Στο κάτω κάτω η ζωή είναι γεμάτη εμπόδια και το να είναι σε θέση κάποιος να τα αντιμετωπίζει με αξιοπρέπεια είναι ένα πολύτιμο μάθημα ζωής που αθλητισμός προσφέρει και πάντα πρόσφερε.
•Πειθαρχία και σεβασμός για τους ανωτέρους: Στο χώρο του αθλητισμού υπάρχουν κανόνες οι οποίοι θέτονται από τα πρόσωπα εξουσίας (προπονητές, εφόρους, διαιτητές). Το να ακολουθεί κανείς αυτούς τους κανόνες προϋποθέτει την ύπαρξη πειθαρχίας και σεβασμού απέναντι σε οποιαδήποτε απόφαση παρθεί από ένα άτομο που είναι πιο έμπειρο και διαθέτει περισσότερη γνώση πάνω στο αντικείμενο από το νεαρό αθλητή/αθλήτρια. Τα παιδιά μέσω της ενασχόλησης με τον αθλητισμό και την άσκηση μαθαίνουν να σέβονται αυτούς που βρίσκονται πιο ψηλά στην ιεραρχία του εκάστοτε αθλήματος, ακόμα και όταν διαφωνούν, καθώς αντιλαμβάνονται πως με αυτό τον τρόπο αναπτύσσονται απαραίτητες ικανότητες και τα ίδια βελτιώνονται σταδιακά. Αυτός είναι και ένας από τους τρόπους που ο αθλητισμός λειτουργεί υποστηρικτικά στη ζωή του παιδιού το οποίο έχει ήδη έρθει σε επαφή με αντίστοιχες φιγούρες εξουσίας στο σχολείο και την οικογένεια.
•Επιμονή, αφοσίωση και υπομονή: Μέσα από τον ανταγωνισμό, τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν τα ατομικά τους κίνητρα με σκοπό την αυτοβελτίωση και την αποφυγή της αποτυχίας. Δουλεύοντας σκληρά σε κάθε προπόνηση ή μάθημα και μένοντας συγκεντρωμένα σε ένα στόχο, τα παιδιά «χτίζουν» την επιμονή τους, μαθαίνουν τη σημασία της υπομονής και τελικά αντιλαμβάνονται πως η σκληρή δουλειά πραγματικά προσφέρει ανταμοιβές. Κάτι τέτοιο δεν αφορά αποκλειστικά τον κόσμο των σπορ καθώς η επίτευξη στόχων στη ζωή μας είναι κάτι που απαιτεί αφοσίωση και προσπάθεια για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Υπάρχουν έρευνες που έχουν αποδείξει ως η μακροχρόνια αφοσίωση στον αθλητισμό και την άσκηση έχει θετικό αντίκτυπο στη συμπεριφορά του παιδιού αναφορικά με το σχολείο και τον ακαδημαϊκό τομέα γενικότερα. Τα παιδιά έχουν την τάση να εφαρμόζουν τις ίδιες αρχές που μαθαίνουν μέσω του αθλητισμού και της άσκησης στο σχολικό περιβάλλον. Μέσα από αυτό το πρίσμα, ο αθλητισμός και η άσκηση είναι σε θέση να προωθήσουν τις εκπαιδευτικές φιλοδοξίες των παιδιών και να ανοίξουν το δρόμο προς την ακαδημαϊκή επιτυχία.
•Αυτοεκτίμηση: Η ενασχόληση με τον αθλητισμό και την άσκηση μπορεί να αποδειχθεί ιδιαιτέρως ωφέλιμη για την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση των παιδιών ακόμα και όταν δεν τα καταφέρνουν ιδιαίτερα σε κάτι. Τα καλά λόγια και οι έπαινοι που το παιδί θα ακούσει από τον προπονητή/τρια του μετά το τέλος μια προπόνησης ή ενός αγώνα, η αγκαλιά και η χειραψία από τον συναθλητή ή συμπαίκτη μετά από μια πετυχημένη ενέργεια βοηθούν στην ανάπτυξη της ταυτότητας του μικρού αθλητή/αθλήτριας καθώς με αυτό τον τρόπο ενισχύονται πνευματικές ικανότητες και αναπτύσσεται το αίσθημα της αυτοπεποίθησης. Από την άλλη πλευρά, είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να συγκεντρώνουν την προσοχή τους στο πόσο διασκεδάζουν με τη συμμετοχή τους σε έναν αγώνα ή ένα παιχνίδι ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Εάν τα παιδιά γίνουν υπέρ-ανταγωνιστικά και η αυτοεκτίμηση τους εξαρτάται αποκλειστικά από το νικηφόρο αποτέλεσμα, τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος απώλειας της αυτοπεποίθησης τους. Για αυτό το λόγο και ο ρόλος των γονέων είναι σημαντικός, καθώς είναι αυτοί που αναλαμβάνουν να
ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να αθλούνται και να χαίρονται με αυτό που κάνουν
ακόμα και όταν δεν γυρνούν στο σπίτι ως νικητές.
•Ο αθλητισμός ως ενισχυτής διάθεσης: Η συμμετοχή στον αθλητισμό και την άσκηση αποτελεί, γενικά, μια ευχάριστη συναισθηματική εμπειρία και τα παιδιά που είναι ενεργά σωματικά χαρακτηρίζονται από μια θετική διάθεση. Η ενίσχυση αυτή που προσφέρει ο αθλητισμός δεν είναι κάτι το παροδικό. Το να κάνει ένα παιδί αυτό που αγαπά και απολαμβάνει τακτικά στη ζωή του ενισχύει το «ευ ζην» και του παρέχει την απαραίτητη ενέργεια προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Μόνο μερικές μέρες την εβδομάδα αρκούν για να είναι τα παιδιά χαρούμενα κάθε μέρα. Ο αθλητισμός και η άσκηση προστατεύουν τα παιδιά όχι μόνο από ψυχικές διαταραχές αλλά και από αποκλίνουσες συμπεριφορές που συχνά εμφανίζονται στην εφηβεία και σχετίζονται με την κατάχρηση ουσιών όπως ο καπνός και το αλκοόλ.
Υπογράφει η ψυχολόγος της κατασκήνωσης Κατερίνα Κονδύλη